Een haalbaarheidsverklaring is een document waarin een hypotheekadviseur bevestigt dat een koper financieel in staat lijkt te zijn om een woning te kopen, meestal in het kader van een nieuwbouwproject. Het is géén bindende toezegging en géén hypotheekgarantie, maar een verklaring dat er een oriënterend hypotheekgesprek heeft plaatsgevonden waarbij de financiële situatie globaal is beoordeeld als passend voor de aankoop van een specifieke wooing.

De term wordt veel gebruikt door projectontwikkelaars, makelaars en nieuwbouwconsortia. Andere benamingen die je regelmatig tegenkomt zijn oriëntatieverklaring, financiële haalbaarheidsverklaring, verklaring hypotheekgesprek en financiële check nieuwbouw. Al deze termen verwijzen naar hetzelfde principe: een vroege financiële toets die laat zien dat een koper serieus en financieel passend is voor deelname aan een inschrijving, loting of andere aankoopprocedure.

Een haalbaarheidsverklaring speelt vooral een rol bij nieuwbouw, waar ontwikkelaars zekerheid willen dat geïnteresseerden hun financiële mogelijkheden hebben laten beoordelen. Het document helpt dus om het verkoopproces soepel te laten verlopen en voorkomt dat opties worden vergeven aan kandidaten die uiteindelijk niet kunnen financieren.

Bij het opstellen van een haalbaarheidsverklaring beoordeelt de hypotheekadviseur de financiële situatie van de koper op hoofdlijnen. Het gaat om een globale toets, geen volledige hypotheekaanvraag. Daarbij wordt onder andere gekeken naar:

• het inkomen en de inkomensvorm
• eventuele schulden of financiële verplichtingen
• de gewenste koopsom en bijkomende kosten
• de haalbaarheid binnen de geldende hypotheeknormen
• de persoonlijke situatie van de koper

Een voorbeeld: iemand schrijft zich in voor een nieuwbouwproject. De ontwikkelaar vraagt om een haalbaarheidsverklaring om te controleren of de kandidaat financieel passend is. De adviseur voert een oriënterend gesprek, maakt een eerste berekening en bevestigt vervolgens dat de koper binnen de bandbreedte van het project kan financieren middels een schriftelijke verklaring. Dit geeft de ontwikkelaar meer zekerheid, ondanks dat er nog geen sprake is van een bindende hypotheektoezegging. Belangrijk is dat een haalbaarheidsverklaring geen garantie biedt. Pas bij een volledige hypotheekaanvraag beoordeelt de geldverstrekker alle documenten, inkomensgegevens en risico’s. De verklaring is dus een momentopname en bedoeld voor de vroege fase van het aankoopproces.

1. Geen bindende toezegging. Een haalbaarheidsverklaring is geen hypotheekofferte en geen garantie. Het blijft een indicatie op basis van de informatie die op dat moment beschikbaar is.

2. Verschillende benamingen, zelfde functie. Ontwikkelaars gebruiken termen als oriëntatieverklaring, financiële check of verklaring hypotheekgesprek. De inhoud is vrijwel identiek: een bevestiging dat de koper financieel passend lijkt.

3. Belangrijk voor inschrijving of loting. Bij veel nieuwbouwprojecten is een haalbaarheidsverklaring verplicht om deel te mogen nemen aan de loting of om een optie te krijgen.

4. Afhankelijk van actuele normen en persoonlijke situatie. De haalbaarheid kan veranderen door renteontwikkelingen, inkomenswijzigingen of strengere hypotheekregels. Het document is dus altijd een momentopname.

5. Onderdeel van een breder adviestraject. De verklaring is vaak de eerste stap. Daarna volgt een uitgebreid adviesgesprek, documentcontrole en uiteindelijk de hypotheekaanvraag bij een geldverstrekker.