Kosten koper (k.k.) zijn de bijkomende kosten die een koper betaalt bij de aankoop van een bestaande woning. Deze kosten staan los van de koopsom en hebben uitsluitend betrekking op de juridische overdracht van de woning. De belangrijkste onderdelen zijn de overdrachtsbelasting en de notariskosten voor de leveringsakte. De term maakt duidelijk dat de koper naast de aankoopprijs rekening moet houden met extra uitgaven die wettelijk bij de koper horen.
Kosten koper is een strikt afgebakende wettelijke term. Het omvat alleen de kosten die direct samenhangen met de overdracht van de woning. Andere kosten die vaak in hetzelfde overzicht worden genoemd, zoals taxatie, hypotheekadvies of de hypotheekakte, vallen formeel niet onder kosten koper, maar onder financieringskosten. De totale kosten koper bedragen gemiddeld 2% tot 3% van de koopsom, afhankelijk van de overdrachtsbelasting en de gekozen notaris.

Kosten koper worden berekend op basis van de koopsom en de diensten die nodig zijn om de woning juridisch over te dragen. De grootste kostenpost is de overdrachtsbelasting, die standaard 2% van de koopsom bedraagt. Starters tussen 18 en 35 jaar kunnen onder voorwaarden een eenmalige vrijstelling krijgen. Daarnaast rekent de notaris kosten voor het opstellen en passeren van de leveringsakte en voor de inschrijving daarvan bij het Kadaster.
Hoewel kopers in dezelfde periode ook kosten maken voor taxatie, hypotheekadvies, bemiddeling en de hypotheekakte, vallen deze kosten niet onder kosten koper. Ze horen bij het afsluiten van de hypotheek en niet bij de overdracht van de woning. In de praktijk worden ze wel vaak in één overzicht genoemd, omdat ze rond hetzelfde moment worden betaald en op dezelfde nota van afrekening kunnen staan.

1. Overdrachtsbelasting
De grootste kostenpost binnen kosten koper. Standaard 2% van de koopsom. Starters tussen 18 en 35 jaar kunnen onder voorwaarden eenmalig vrijstelling krijgen. Voor beleggers geldt een hoger tarief.
2. Notariskosten voor de leveringsakte
De notaris stelt de leveringsakte op en zorgt voor de juridische overdracht van de woning. De kosten verschillen per notaris en regio. Ook de Kadasterkosten voor inschrijving van de leveringsakte vallen hieronder.

Welke kosten vallen níet onder kosten koper?
1. Notariskosten voor de hypotheekakte
Deze horen bij het afsluiten van de hypotheek, niet bij de overdracht van de woning. Daarom vallen ze formeel niet onder kosten koper, ook al worden ze vaak in hetzelfde overzicht genoemd.
2. Advies- en bemiddelingskosten voor de hypotheek
Deze kosten horen bij het financiële traject: het analyseren van de situatie, adviseren over de hypotheek en het bemiddelen bij de aanvraag. Ze zijn onderdeel van de financieringskosten, niet van kosten koper.
3. Taxatiekosten
Een taxatie is vaak verplicht voor de hypotheekaanvraag, maar staat los van de juridische overdracht. Daarom valt dit niet onder kosten koper.
4. Bouwkundige keuring
Een keuring geeft inzicht in de staat van de woning, maar is geen onderdeel van de overdracht. Ook dit valt niet onder kosten koper.
5. Bankkosten en overige financieringskosten
Kosten zoals bereidstellingsprovisie vallen onder financieringskosten en niet onder kosten koper.

Conclusie: hoe verhouden financieringskosten zich tot kosten koper?
Hoewel financieringskosten, zoals de hypotheekakte, advieskosten, bemiddelingskosten, taxatie en een bouwkundige keuring, formeel niet onder kosten koper vallen, maakt vrijwel iedere koper deze kosten wél. In de praktijk worden ze daarom vaak in één adem genoemd met kosten koper, omdat ze rond hetzelfde moment worden betaald en op dezelfde nota van afrekening kunnen staan. Juridisch horen ze echter in een andere categorie: financieringskosten, terwijl kosten koper uitsluitend betrekking hebben op de overdracht van de woning. Gemiddeld zijn de kosten koper inclusief financieringskosten ongeveer 4 à 6 procent van de woningwaarde.