Ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid betekent dat één van de personen die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor een hypotheekschuld, officieel wordt vrijgesteld van die verantwoordelijkheid. Dit speelt vooral bij een relatiebeëindiging of scheiding, met mogelijk het uitkopen van een partner. De bank beoordeelt of de achterblijvende eigenaar de volledige hypotheek zelfstandig kan dragen. Pas wanneer de geldverstrekker akkoord geeft, vervalt de aansprakelijkheid van de vertrekkende partner.
Ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid is geen automatische stap bij scheiding of uitkoop. De bank moet eerst vaststellen dat de achterblijvende eigenaar de de lasten van de hypotheek zelfstandig kan dragen. Zonder toestemming van de geldverstrekker blijft de vertrekkende partner volledig aansprakelijk voor de hypotheek, ook wanneer deze niet meer in de woning woont.

Ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid betekent dat de bank opnieuw bekijkt of één persoon de hypotheek alleen kan dragen. De bank kijkt naar het inkomen, vaste lasten en soms naar een nieuwe taxatie van de woning. Pas als duidelijk is dat de maandlasten verantwoord zijn, kan de andere persoon uit de hypotheek worden gehaald.
Als één van de partners in de woning blijft, neemt die meestal ook het eigendomsgedeelte van de ander over. Fiscaal wordt dat gezien als het “kopen” van het andere deel van de woning. Soms moet daar overdrachtsbelasting over worden betaald, maar bij een scheiding geldt vaak een vrijstelling. De hypotheek wordt daarna aangepast aan de nieuwe situatie. Als er een bedrag moet worden betaald om de ander uit te kopen, kan dat vaak worden meegefinancierd in de hypotheek. De rente blijft aftrekbaar zolang de lening wordt gebruikt voor de eigen woning en voldoet aan de fiscale regels.
Wanneer het in het belang van de achterblijvende eigenaar is die in de woning blijft, bijvoorbeeld omdat kinderen gebaat zijn bij rust en continuïteit, kunnen sommige geldverstrekkers iets ruimer beoordelen binnen de regels. Dat betekent dat er soms meer mogelijkheden zijn om de hypotheek op één naam voort te zetten. Hoeveel ruimte er is, verschilt per bank en wordt per situatie beoordeeld.

Bij ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid zijn er een aantal zaken waar je goed op moet letten. De belangrijkste is dat de bank beoordeelt of de achterblijvende eigenaar de hypotheek alleen kan betalen. Dat betekent dat het inkomen stabiel genoeg moet zijn en dat de maandlasten passen binnen wat de bank verantwoord vindt. Soms is een nieuwe taxatie nodig om te bepalen hoeveel de woning waard is en of er overwaarde is.
Als één van de partners de ander moet uitkopen, moet duidelijk zijn hoe hoog dat bedrag is en hoe dit wordt betaald. Vaak wordt dit meegefinancierd in de hypotheek. Ook fiscaal kunnen er gevolgen zijn, bijvoorbeeld rondom overdrachtsbelasting of renteaftrek. Het is belangrijk om te weten dat afspraken tussen partners onderling — bijvoorbeeld in een convenant — niets veranderen aan de aansprakelijkheid richting de bank. Alleen de geldverstrekker kan officieel toestemming geven.
Wanneer het voor beide partijen beter is dat één van hen in de woning blijft, bijvoorbeeld vanwege kinderen of omdat verkoop financieel ongunstig is, kunnen sommige geldverstrekkers binnen hun regels iets ruimer meedenken. Dat betekent niet dat alles automatisch kan, maar wel dat er soms extra mogelijkheden zijn om de hypotheek op één naam voort te zetten. Hoeveel ruimte er is, verschilt per bank en per situatie.